Kif tagħżel Distribuzzjoni
Spaces jappoġġja erba’ distribuzzjonijiet: Fedora Linux (fedora),
Arch Linux (arch), Ubuntu LTS (ubuntu), u Kali Linux (kali). Kull waħda
għandha l-vantaġġi tagħha, u f’din it-taqsima nanalizzawhom waħda waħda.
Fedora
Fedora Linux hija l-verżjoni upstream (bleeding edge) ta’ Red Hat Enterprise Linux (RHEL), distribuzzjoni Linux li tintuża l-aktar minn klijenti kbar tal-intrapriżi, bħal gvernijiet, forzi militari, u kumpaniji kbar, għall- infrastruttura backend tagħhom minħabba l-bosta ċertifikazzjonijiet tas-sigurtà u tal-ħardwer tagħha, kif ukoll il-garanziji ta’ appoġġ fit-tul. RHEL hija żviluppata minn Red Hat ta’ IBM. Jekk ma taħdimx fid-dipartiment tal-IT ta’ waħda minn dawn il-kumpaniji, qatt mhu se tinteraġixxi direttament ma’ sistemi RHEL, iżda l-firxa tagħhom u l-prezz tagħhom iwasslu biex Red Hat ikollha valutazzjoni 10x dik ta’ Canonical, il-ħallieqa ta’ Ubuntu.
Fedora hija proġett komunitarju b’appoġġ finanzjarju minn Red Hat. Il-biċċa l-kbira tal-iżvilupp ta’ Fedora jitwettaq minn inġiniera ta’ Red Hat. Minħabba li Fedora hija l-bażi li minnha jinħolqu l-forks ta’ RHEL, tinkludi karatteristiċi tas-sigurtà ta’ grad intraprenditorjali, bħal SELinux (Mandatory Access Control) u Secure Boot, u għandha servizz ċentrali tal-bini u servizz ċentrali tal-iffirmar għall-pakketti tagħha. Barra minn hekk, minħabba li Red Hat hija kumpanija li tagħmel qligħ kbir u Fedora tintuża minn klijenti oħra tal-intrapriżi, kull pakkett ta’ Fedora jrid jikkonforma b’mod strett mar-rekwiżiti tal-Proprjetà Intellettwali (IP) u tal-privattivi. Ma ssibx sewwieqa ta’ Nvidia, Steam, jew dekoders tal-ħardwer f’ebda mir-repożitorji tagħha.
Fedora għandha mudell ta’ rolling release soft. Kull sitt xhur toħroġ verżjoni ġdida ta’ Fedora, u kull verżjoni ta’ Fedora tibqa’ appoġġjata għal 13-il xahar. Dan ifisser li fi kwalunkwe mument, il-verżjoni attwali u dik ta’ qabilha ta’ Fedora jkunu appoġġjati. It-terminu soft ifisser li f’verżjoni ta’ Fedora jiġu evitati aġġornamenti kbar tal-pakketti u li l-Application Binary Interface (ABI) tal-libreriji tibqa’ stabbli, iżda l-aġġornamenti żgħar tal-pakketti huma permessi.
Fil-prattika, dan ifisser li l-pakketti u l-ambjenti tal-iżvilupp (bħal Python Virtual Environments) mibnija għal, ngħidu aħna, Fedora 44, jibqgħu jaħdmu tul il-ħajja kollha ta’ Fedora 44. Gruppi kbar ta’ pakketti bħal KDE u Gnome jirċievu aġġornamenti żgħar malli joħorġu, u l-aġġornamenti kbar (bħal 6.x jew 5.x) jiġu inklużi fil-verżjoni ta’ Fedora li jmiss. Minħabba li ċ-ċiklu ta’ ħruġ ta’ KDE u Gnome jaqbel ma’ dak ta’ Fedora, il-verżjonijiet maġġuri normalment joħorġu b’dewmien ta’ xahar jew xahrejn. Il-verżjonijiet tal-kernel, tal-firmware Linux, u tas-sewwieq tal-GPU (Mesa) ma jinżammux lura, u Fedora tuża l-aktar verżjonijiet ġodda ta’ dawn il-komponenti, normalment b’dewmien ta’ ġimagħtejn.
Fil-qosor, Fedora tipprovdi ambjent tal-iżvilupp tajjeb, sigur u aġġornat, mingħajr problemi mhux mistennija waqt aġġornamenti mhux maġġuri, iżda għandha appoġġ dgħajjef għall-ħardwer u għall-applikazzjonijiet proprjetarji sakemm ma żżidhiex b’repożitorji ta’ partijiet terzi, li jagħmlu s-sistema instabbli u jdgħajfu l-garanziji tas-sigurtà tagħha.
Nota: Secure Boot u SELinux mhumiex appoġġjati fi Spaces. Anatase hija bbażata fuq Fedora, għalhekk timplimenta dawn il-karatteristiċi fuq Spaces. Dan ifisser ukoll li tista’ tuża Fedora fi Spaces mingħajr ma tinkwieta dwar SELinux.
Ubuntu
Ubuntu hija distribuzzjoni b’ħarġiet fissi, il-prodott ewlieni ta’ Canonical, u tiġi f’żewġ varjanti: ħarġiet LTS u Interim. Kull sitt xhur, normalment f’April (.04) u f’Ottubru (.10), toħroġ verżjoni ġdida ta’ Ubuntu. Kull sentejn f’April, din il-verżjoni ssir il-ħarġa Ubuntu LTS, filwaqt li l-ħarġiet l-oħra jkunu Interim. L-utenti finali normalment ma jużawx il-ħarġiet Interim. L-aħħar verżjonijiet LTS huma 22.04, 24.04, u 26.04.
B’differenza minn Fedora, Ubuntu hija kompletament b’ħarġiet fissi, u ladarba l-pakketti jiġu ffriżati qabel ħarġa LTS, ma jibqgħux jirċievu aġġornamenti minbarra soluzzjonijiet tas-sigurtà. Dan jgħodd għall-pakketti kollha, sakemm ma jgħaddux minn proċess ta’ eżenzjoni deskritt fid-dokumentazzjoni ta’ Ubuntu. Kull LTS tibqa’ appoġġjata għal 5 snin mid-data tal-pubblikazzjoni mingħajr ħlas, u Canonical toffri 5 jew 10 snin oħra ta’ appoġġ bi ħlas. Bħala eżenzjoni, f’nofs iċ-ċiklu tal-ħarġa, Ubuntu toħroġ kernel ġdid, imsejjaħ il-kernel HardWare Enablement (HWE), li jista’ jintuża biex jipprovdi appoġġ aħjar għal laptops aktar ġodda. Iżda l-utent irid jagħżlu manwalment, u dan iwassal għal esperjenza fqira.
Minħabba li Ubuntu ssegwi ċiklu ta’ ħarġiet Long Term ta’ sentejn b’5 snin ta’ appoġġ, hija d-distribuzzjoni preferuta mill-biċċa l-kbira tal-bejjiegħa li joffru softwer għal Linux, u l-iskripts tal-installazzjoni jaħdmu fuqha aktar spiss milli fuq Fedora, peress li Fedora teħtieġ li dawn jiġu aġġornati kull sitt xhur. Għaldaqstant, Ubuntu toffri l-aħjar kompatibbiltà mas-softwer, iżda wara żmien twil mill-ħruġ ta’ LTS (eż., f’nofs l-2027 għal Ubuntu 26.04), tibda tidher skaduta u ssir diffiċli għall-iżvilupp. Barra minn hekk, l-inkompatibbiltajiet kollha li nħolqu matul l-aħħar sentejn u l-pakketti ta’ partijiet terzi jakkumulaw, u dan iwassal biex l-aġġornamenti minn verżjoni LTS għal oħra (eż., minn 24.04 għal 26.04) ikissru l-installazzjoni, sakemm professjonist b’esperjenza fil-Linux ma jwettaqx proċedura ta’ 3 sigħat. Dan mhuwiex problema, għax Spaces jippermettilek terġa’ toħloq l-ispazju Ubuntu tiegħek minflok tipprova taġġornah għalxejn.
Arch
Arch hija distribuzzjoni komunitarja deċentralizzata b’rolling release.
Tinżamm minn voluntiera madwar id-dinja, u tinkludi l-aħħar verżjonijiet
tal-pakketti wara perjodu qasir ta’ ttestjar fir-repożitorji tagħha. Hija
l-ewwel waħda li toħroġ verżjonijiet ġodda tal-kernel u tas-sewwieqa tal-GPU,
Python, u l-libreriji, u għandha repożitorju għani b’applikazzjonijiet
open source u proprjetarji (eż., Vivaldi, sewwieqa ta’ Nvidia, dekodifikazzjoni
tal-ħardwer).
Barra minn hekk, Arch tospita l-Arch User Repository (AUR), li jippermetti
lil kull utent jipprovdi PKGBUILDs (il-format tal-pakketti ta’ Arch) b’istruzzjonijiet
dwar kif jikkompila u jinstalla l-biċċa l-kbira tas-softwer ta’ partijiet terzi.
L-AUR jintuża permezz ta’ AUR helper, bħal yay, li Spaces jista’ jinstalla
minn qabel għalik. Il-kombinazzjoni tar-repożitorji għonja u aġġornati
tal-pakketti tagħha mal-AUR għenet lil Arch issir id-distribuzzjoni ewlenija
għall-konsumaturi.
Tradizzjonalment, Arch ma pprovdietx installatur faċli
biex jintuża, u ħalliet dan f’idejn id-distribuzzjonijiet derivati minnha.
Minn hawn ħarġet il-frażi “I use Arch BTW”, għax biex tinstalla Arch kif
suppost, jeħtieġ jew għarfien profond dwar il-ħidma interna tal-Linux jew
diversi jiem ta’ esperimentazzjoni, speċjalment jekk ikunu meħtieġa
karatteristiċi avvanzati tas-sigurtà bħal LUKS (kriptaġġ tad-diska) u
Secure Boot. Barra minn hekk, Arch ma tagħti ebda garanzija tal-ABI, u dan
wassal għall-parir li qatt ma tuża sudo pacman -Sy <package> u minflok
dejjem tħaddem sudo pacman -Syu, peress li aġġornamenti parzjali jistgħu
jkissru l-installazzjoni. Minkejja dan, l-utenti ta’ esperjenza (bħall-awtur
ta’ din id-dokumentazzjoni) jużaw sudo pacman -Sy <package> il-ħin kollu,
sħabi.
Madankollu, is-suċċess mifrux ta’ Arch qed jikxef ukoll xquq fil-pedamenti tagħha. Ir-repożitorju AUR sar mira għal attakki ta’ phishing u malware, u dan wassal biex ir-rakkomandazzjonijiet issa jħeġġu lin-nies jevitawh. Barra minn hekk, m’għandux servizz ċentrali tal-iffirmar, u kull kontributur juża ċ-ċwievet GPG tiegħu stess u l-kompjuter personali tiegħu biex jikkompila u jtella’ l-pakketti. Dan jagħmel lil Arch mhux adattata għal ambjenti korporattivi, u dejjem inqas adattata għall-użu personali wkoll. Peress li l-AUR kienet waħda mir-raġunijiet ewlenin biex wieħed juża Arch u l-malware ma kienx magħruf qabel l-2023, dawn l-avvenimenti sfortunati jnaqqsu l-valur ta’ Arch għall-utenti finali.
Kali
Kali Linux hija distribuzzjoni komunitarja għall-ittestjar tal-penetrazzjoni bbażata fuq Debian Testing. Tista’ tintuża biex tinstalla għodod għall-hacking u r-reverse engineering, li jistgħu jintużaw biex jiġu kompromessi sistemi oħra (jew biex tidħol fir-router tal-ġirien tiegħek jekk għandek 12-il sena). Bħala sistema ta’ kuljum, għandha appoġġ dgħajjef għall-applikazzjonijiet ta’ partijiet terzi u xi difetti żgħar oħra fl-esperjenza tal-utent. Hija pprovduta bħala vetrina għal Spaces u biex ikollok aċċess għall-għodod tar-reverse engineering, iżda m’għandhiex tintuża minflok it-tliet distribuzzjonijiet ewlenin ipprovduti minn Spaces.
Ħarsa ġenerali
Wara li spjegajna kif hija mfassla kull distribuzzjoni u għalxiex hija maħsuba, nistgħu noħolqu matriċi ta’ rakkomandazzjonijiet dwar liema waħda hija l-aħjar għal kull applikazzjoni. Kali Linux tħalliet barra, peress li l-użu tagħha jitfiehem waħdu.
Għall-iżvilupp, għandek tuża Fedora jekk inti żviluppatur tal-Linux, Ubuntu jekk inti riċerkatur, taħdem bl-AI/ML, bir-robotika, jew tiddependi fuq libreriji proprjetarji. Arch hija tajba wkoll għall-iżvilupp, iżda tagħmel sens biss jekk is-sistema bażi tiegħek hija Arch, għax tinnegozja l-kompatibbiltà u l-istabbiltà tal-ABI għal softwer u sewwieqa aġġornati fuq id-desktop tiegħek. Peress li Anatase tieħu ħsieb is-sewwieqa u l-ambjent tad-desktop tiegħek, u tagħtik aċċess għal Ubuntu u Fedora, l-użu ta’ Arch isir kompromess żbilanċjat.
Għall-applikazzjonijiet, normalment il-pakketti deb ta’ Ubuntu jkollhom appoġġ aħjar minn pakketti rpm ġenerali li sempliċement jaħdmu fuq Fedora, u għall-aħħar verżjonijiet ta’ pakketti GUI open source, ir-repożitorji prinċipali ta’ Arch flimkien mal-AUR (b’attenzjoni) huma tajbin ukoll. L-applikazzjonijiet Flatpak normalment ikunu aktar faċli biex jiġu installati u miżmuma, għalhekk għandek tippreferi tiksebhom minn hemm jekk possibbli, u tuża Spaces biss bħala għażla oħra. Spaces huwa maħsub primarjament bħala ambjent tal-iżvilupp.
Matriċi ta’ Tqabbil tad-Distribuzzjonijiet
| Karatteristika | Arch | Ubuntu LTS | Fedora |
|---|---|---|---|
| Kemm huma ġodda l-pakketti | Eċċellenti. Ġimgħa għal aġġornamenti żgħar, inqas minn 3 ġimgħat għal aġġornamenti kbar | 6 xhur sa sentejn lura | Ġimagħtejn għal aġġornamenti żgħar, ~2 xhur għal aġġornamenti kbar (ħarġa li jmiss) |
| Ħarġa ġdida | - | Kull sentejn | Kull 6 xhur |
| ABI | L-ABI mhijiex stabbli. L-aġġornamenti jistgħu jeħtieġu l-kompilazzjoni mill-ġdid ta’ pakketti AUR u lokali | Stabbli fi ħdan ħarġa LTS | Ġeneralment stabbli fi ħdan ħarġa |
| Pakketti proprjetarji | Disponibbiltà wiesgħa fir-repożitorji uffiċjali u fl-AUR | Eċċellenti, appoġġjati uffiċjalment mill-biċċa l-kbira tas-softwer | Jeħtieġ repożitorji ta’ partijiet terzi, instabbli |
| Stabbiltà | Deċenti* | Eċċellenti* | Deċenti* |
| Sigurtà | Deċenti għar-repożitorji uffiċjali | Tajba ħafna | Eċċellenti |
| Żvilupp | Deċenti | Eċċellenti (prijorità: dipendenzi proprjetarji / ta’ partijiet terzi) | Eċċellenti (prijorità: verżjonijiet ġodda tal-libreriji) |
| Użu maħsub tal-ispazju | Mhux appoġġjat uffiċjalment / softwer komunitarju fl-AUR | Softwer ta’ partijiet terzi, żvilupp fuq libreriji stabbli (eż., VPNs, ROS, AI/ML, docker) | Żvilupp b’libreriji aġġornati |
* Fedora u Arch jiltaqgħu ma’ rigressjonijiet bi frekwenza simili. Il-ġimgħa żejda għall-aġġornamenti żgħar u x-xhur żejda għall-aġġornamenti kbar jagħmlu lil Fedora kemxejn aktar stabbli. L-AUR, il-PPAs u s-COPR, rispettivament, jagħmlu t-tlieta instabbli bl-istess mod.