Een distributie kiezen
Spaces ondersteunt vier distributies: Fedora Linux (fedora),
Arch Linux (arch), Ubuntu LTS (ubuntu) en Kali Linux (kali). Elke
distributie heeft zijn voordelen. In dit gedeelte bespreken we ze één voor één.
Fedora
Fedora Linux is de upstreamversie (met de nieuwste ontwikkelingen) van Red Hat Enterprise Linux (RHEL), een Linux-distributie die voornamelijk door grote zakelijke klanten zoals overheden, legers en grote bedrijven wordt gebruikt voor hun backendinfrastructuur vanwege de vele beveiligings- en hardwarecertificeringen en de garanties voor langdurige ondersteuning. RHEL wordt ontwikkeld door Red Hat, onderdeel van IBM. Tenzij je op de IT-afdeling van een van deze bedrijven werkt, kom je nooit rechtstreeks met RHEL-systemen in aanraking. Maar door hun wijdverbreide gebruik en hoge prijs is Red Hat tien keer zoveel waard als Canonical, de makers van Ubuntu.
Fedora is opgezet als een communityproject dat financieel wordt ondersteund door Red Hat. Het grootste deel van de Fedora-ontwikkeling wordt uitgevoerd door ingenieurs van Red Hat. Omdat Fedora de basis is waarvan RHEL-forks worden gemaakt, beschikt het over beveiligingsfuncties van zakelijk niveau, zoals SELinux (Mandatory Access Control), Secure Boot en een centrale buildservice met een centrale ondertekeningsservice voor pakketten. Bovendien hanteert Fedora, omdat Red Hat een winstgevend bedrijf is en andere zakelijke klanten Fedora gebruiken, strenge regels voor intellectueel eigendom (IP) en patenten voor elk Fedora-pakket. Je vindt geen Nvidia-stuurprogramma's, Steam of hardwaredecoders in een van de repositories.
Fedora hanteert een soft rolling-releasemodel. Elke zes maanden verschijnt er een nieuwe Fedora-release, die 13 maanden wordt ondersteund. Dit betekent dat op elk moment de huidige en vorige Fedora-release worden ondersteund. De aanduiding soft betekent dat binnen een Fedora-release grote pakketupdates worden vermeden en de Application Binary Interface (ABI) van bibliotheken stabiel blijft, terwijl kleine pakketupdates wel zijn toegestaan.
In de praktijk betekent dit dat pakketten en ontwikkelomgevingen (zoals virtuele Python-omgevingen) die bijvoorbeeld voor Fedora 44 zijn gebouwd, gedurende de hele levensduur van Fedora 44 blijven werken. Grote pakketgroepen zoals KDE en Gnome krijgen kleine updates zodra die uitkomen. Grote updates (zoals 6.x of 5.x) worden doorgeschoven naar de volgende Fedora-release. Omdat de releasecycli van KDE en Gnome aansluiten op die van Fedora, lopen grote releases doorgaans 1-2 maanden achter. De versies van de kernel, Linux-firmware en GPU-stuurprogramma's (Mesa) worden niet achtergehouden; Fedora gebruikt de nieuwste versies van deze onderdelen, doorgaans met een vertraging van 2 weken.
Kortom: Fedora biedt een uitstekende, veilige en actuele ontwikkelomgeving zonder onverwachte problemen bij niet-grote updates, maar biedt beperkte hardwareondersteuning en ondersteuning voor propriëtaire toepassingen, tenzij je repositories van derden toevoegt. Die kunnen het systeem instabiel maken en de beveiligingsgaranties ondermijnen.
Opmerking: Secure Boot en SELinux worden niet ondersteund in Spaces. Anatase is gebaseerd op Fedora en implementeert deze functies daarom boven op Spaces. Daardoor kun je Fedora ook in Spaces gebruiken, zonder je zorgen te hoeven maken over SELinux.
Ubuntu
Ubuntu is een distributie met vaste releases, het vlaggenschipproduct van Canonical, en is beschikbaar in 2 varianten: LTS- en Interim-releases. Elke zes maanden, meestal in april (.04) en oktober (.10), verschijnt er een nieuwe Ubuntu-versie. Elke twee jaar, in april, wordt die versie de Ubuntu LTS-release; de overige releases zijn Interim-releases. Eindgebruikers gebruiken de Interim-releases doorgaans niet. De nieuwste LTS-versies zijn 22.04, 24.04 en 26.04.
In tegenstelling tot Fedora heeft Ubuntu volledig vaste releases. Zodra de pakketten voor een LTS-release zijn vastgezet, krijgen ze geen updates meer, behalve beveiligingsoplossingen. Dit geldt voor alle pakketten, tenzij ze een uitzonderingsprocedure doorlopen die in de Ubuntu-documentatie wordt beschreven. Elke LTS-release wordt vanaf de publicatie 5 jaar gratis ondersteund. Canonical biedt tegen betaling nog eens 5 of 10 jaar ondersteuning. Als uitzondering brengt Ubuntu halverwege de releasecyclus een nieuwe kernel uit, de HardWare Enablement-kernel (HWE-kernel), die nieuwere laptops beter kan ondersteunen. De gebruiker moet deze kernel echter handmatig selecteren, wat zorgt voor een slechte gebruikerservaring.
Omdat Ubuntu een releasecyclus van twee jaar met langdurige ondersteuning volgt, is het de distributie bij uitstek voor de meeste leveranciers van Linux-software. Installatiescripts werken er daarom vaker correct op dan op Fedora, omdat die scripts voor Fedora elke zes maanden moeten worden bijgewerkt. Ubuntu biedt dus de beste softwarecompatibiliteit. Daar staat tegenover dat een LTS-release lang na de uitgave (bijvoorbeeld halverwege 2027 voor Ubuntu 26.04) verouderd begint aan te voelen en lastig wordt om op te ontwikkelen. Bovendien stapelen alle incompatibiliteiten die in de afgelopen 2 jaar zijn ontstaan zich op, samen met pakketten van derden. Daardoor kunnen updates van de ene LTS-versie naar de volgende (bijvoorbeeld van 24.04 naar 26.04) de installatie onbruikbaar maken, tenzij een ervaren Linux-specialist er een ceremonie van 3 uur voor uitvoert. Dat is geen probleem, want met Spaces kun je je Ubuntu-space eenvoudig opnieuw maken in plaats van te proberen deze hopeloos bij te werken.
Arch
Arch is een gedecentraliseerde rolling-release-distributie van de community. Vrijwilligers over de hele wereld onderhouden de distributie. De pakketten zijn er na een korte testperiode in de repositories beschikbaar in de nieuwste versies. Arch biedt als eerste nieuwe versies van de kernel en GPU-stuurprogramma's, Python en bibliotheken. Ook heeft het een uitgebreide repository met open source- en propriëtaire toepassingen (bijvoorbeeld Vivaldi, Nvidia-stuurprogramma's en hardwaredecodering).
Daarnaast beheert Arch de Arch User Repository (AUR), waar elke gebruiker PKGBUILDs (de pakketindeling van Arch) kan aanbieden met instructies voor het compileren en
installeren van de meeste software van derden. Je opent de AUR via een AUR-helper,
zoals yay, die Spaces vooraf voor je kan installeren. Dankzij de combinatie van de uitgebreide, actuele pakketrepositories en de AUR is Arch de populairste
distributie voor consumenten geworden.
Traditioneel bood Arch geen gebruiksvriendelijk installatieprogramma. Daardoor waren gebruikers aangewezen op afgeleide distributies en ontstond de uitspraak "I use Arch BTW". Arch correct installeren vereist namelijk diepgaande interne kennis van Linux
of meerdere dagen experimenteren, vooral als geavanceerde beveiligingsfuncties zoals LUKS (schijfversleuteling) en Secure Boot
nodig zijn. Bovendien biedt Arch helemaal geen ABI-garanties. Dat leidde tot het advies om nooit sudo pacman -Sy <package> te gebruiken, maar altijd sudo pacman -Syu, omdat gedeeltelijke updates de installatie kapot kunnen maken.
Toch gebruiken OG's (zoals de auteur van deze documentatie)
voortdurend sudo pacman -Sy <package>. Ach, je moet het nog leren, grasshopper.
Het succes van Arch bij het grote publiek legt echter ook zwakke plekken in de basis bloot. De AUR-repository is doelwit geworden van phishing- en malwareaanvallen, waardoor aanbevelingen zijn verschoven naar het vermijden ervan. Bovendien ontbreekt een centrale ondertekeningsservice: elke bijdrager gebruikt eigen GPG-sleutels en eigen rekenkracht om pakketten te compileren en te uploaden. Daardoor is Arch ongeschikt voor bedrijfsomgevingen en steeds vaker ook voor persoonlijk gebruik. De AUR was een van de belangrijkste redenen om Arch te gebruiken, en malware kwam tot 2023 nauwelijks voor. Deze ongelukkige gebeurtenissen verminderen de waarde van Arch voor eindgebruikers.
Kali
Kali Linux is een distributie voor penetratietesten van de community, gebaseerd op Debian Testing. Je kunt ermee hack- en reverse-engineeringtools installeren waarmee je andere systemen kunt compromitteren (of de router van je buren kunt hacken als je 12 bent). Als dagelijkse distributie biedt Kali beperkte ondersteuning voor toepassingen van derden en heeft het enkele kleine UX-problemen. Het wordt aangeboden als demonstratie van Spaces en om je toegang te geven tot tools voor reverse engineering, maar is geen vervanging voor de drie belangrijkste distributies die Spaces aanbiedt.
Overzicht
Nu we hebben uitgelegd hoe elke distributie is ontworpen en waarvoor deze bedoeld is, kunnen we een aanbevelingsmatrix maken om te bepalen welke distributie het meest geschikt is voor elke toepassing. Kali Linux laten we buiten beschouwing, omdat het gebruik ervan voor zichzelf spreekt.
Voor ontwikkeling gebruik je Fedora als je Linux-ontwikkelaar bent, en Ubuntu als je onderzoeker bent, met AI/ML of robotica werkt, of afhankelijk bent van propriëtaire bibliotheken. Arch is ook geschikt voor ontwikkeling, maar is alleen logisch als je basissysteem Arch is. Je ruilt dan compatibiliteit en ABI-stabiliteit in voor actuele software en stuurprogramma's op je desktop. Anatase beheert de stuurprogramma's en je desktopomgeving en geeft je toegang tot Ubuntu en Fedora. Daardoor is Arch gebruiken een onevenwichtige afweging.
Voor toepassingen worden Ubuntu-debs doorgaans beter ondersteund dan algemene rpm's die toevallig op Fedora werken. Voor de nieuwste versies van grafische open source-pakketten zijn ook de hoofdrepositories van Arch en de AUR (met de nodige voorzichtigheid) geschikt. Flatpak-toepassingen zijn doorgaans eenvoudiger in te stellen en te onderhouden. Gebruik daarom bij voorkeur toepassingen uit die bron als dat mogelijk is, en wijk alleen anders uit naar Spaces. Spaces is in de eerste plaats bedoeld als ontwikkelomgeving.
Vergelijkingsmatrix van distributies
| Functie | Arch | Ubuntu LTS | Fedora |
|---|---|---|---|
| Actualiteit pakketten | Uitstekend. 1 week voor kleine updates, minder dan 3 weken voor grote updates | 6 maanden tot 2 jaar achter | 2 weken voor kleine updates, ~2 maanden voor grote updates (volgende release) |
| Nieuwe release | - | Elke 2 jaar | Elke 6 maanden |
| ABI | Geen stabiele ABI. Updates vereisen mogelijk het opnieuw compileren van AUR- en lokale pakketten | Stabiel binnen een LTS-release | Over het algemeen stabiel binnen een release |
| Propriëtaire pakketten | Ruim beschikbaar in officiële repositories en AUR | Uitstekend, officieel ondersteund door de meeste software | Vereist repositories van derden, instabiel |
| Stabiliteit | Redelijk* | Uitstekend* | Redelijk* |
| Beveiliging | Redelijk voor officiële repositories | Uitstekend | Uitstekend |
| Ontwikkeling | Redelijk | Uitstekend (prioriteit: propriëtaire afhankelijkheden en afhankelijkheden van derden) | Uitstekend (prioriteit: actuele bibliotheekversies) |
| Beoogd gebruik in Spaces | Officieel niet ondersteund / communitysoftware in de AUR | Software van derden, ontwikkeling met stabiele bibliotheken (bijvoorbeeld VPN's, ROS, AI/ML, docker) | Ontwikkeling met actuele bibliotheken |
* Fedora en Arch krijgen ongeveer even vaak regressies. De extra week voor kleine updates en maanden voor grote updates maken Fedora iets stabieler. AUR, PPA's en COPR zorgen er respectievelijk voor dat alle drie even instabiel worden.