Przejdź do głównej zawartości

Jak wybrać dystrybucję

Spaces obsługuje cztery dystrybucje: Fedora Linux (fedora), Arch Linux (arch), Ubuntu LTS (ubuntu) i Kali Linux (kali). Każda z nich ma swoje zalety. W tej sekcji omawiamy je po kolei.

Fedora​

Fedora Linux to upstreamowa (z najnowszymi zmianami) wersja Red Hat Enterprise Linux (RHEL), dystrybucji Linuksa używanej głównie przez dużych klientów korporacyjnych, takich jak rządy, wojsko i duże firmy, w infrastrukturze zaplecza. Powodem są liczne certyfikaty bezpieczeństwa i sprzętowe oraz gwarancje długoterminowego wsparcia. RHEL jest rozwijany przez Red Hat, należący do IBM. Jeśli nie pracujesz w dziale IT jednej z takich firm, prawdopodobnie nigdy nie będziesz bezpośrednio korzystać z systemów RHEL. Ich powszechność i cena sprawiają jednak, że wycena Red Hat jest dziesięciokrotnie wyższa niż Canonical, twórcy Ubuntu.

Fedora jest projektem społecznościowym wspieranym finansowo przez Red Hat. Większość prac nad Fedorą wykonują inżynierowie Red Hat. Ponieważ Fedora stanowi podstawę, z której powstają forki RHEL, oferuje zabezpieczenia klasy korporacyjnej, takie jak SELinux (Mandatory Access Control) i Secure Boot, a także centralną usługę budowania pakietów i centralną usługę ich podpisywania. Ponadto, ponieważ Red Hat jest dochodową firmą, a z Fedory korzystają także inni klienci korporacyjni, każdy pakiet Fedory podlega rygorystycznym wymogom dotyczącym własności intelektualnej (IP) i patentów. W żadnym z jej repozytoriów nie znajdziesz sterowników Nvidia, Steam ani sprzętowych dekoderów.

Fedora stosuje model miękkiego wydania kroczącego. Co sześć miesięcy ukazuje się nowa wersja Fedory, a każda jest wspierana przez 13 miesięcy. Oznacza to, że w dowolnym momencie wsparciem objęte są bieżące i poprzednie wydanie Fedory. Określenie miękkie oznacza, że w ramach jednego wydania Fedory unika się dużych aktualizacji pakietów, a interfejs binarny aplikacji (ABI) bibliotek pozostaje stabilny, choć dopuszczane są mniejsze aktualizacje pakietów.

W praktyce oznacza to, że pakiety i środowiska programistyczne (takie jak wirtualne środowiska Pythona) zbudowane na przykład dla Fedory 44 będą działać przez cały okres wsparcia Fedory 44. Duże grupy pakietów, takie jak KDE i Gnome, otrzymują mniejsze aktualizacje zaraz po ich wydaniu, a duże aktualizacje (takie jak 6.x lub 5.x) trafiają do następnego wydania Fedory. Ponieważ cykle wydawnicze KDE i Gnome pokrywają się z cyklem Fedory, duże wydania pojawiają się zazwyczaj z opóźnieniem wynoszącym 1–2 miesiące. Wersje jądra, oprogramowania układowego Linuksa i sterownika GPU (Mesa) nie są opóźniane, a Fedora korzysta z najnowszych wersji tych komponentów, zazwyczaj z dwutygodniowym opóźnieniem.

Podsumowując, Fedora zapewnia świetne, bezpieczne i aktualne środowisko programistyczne, bez nieoczekiwanych problemów przy mniejszych aktualizacjach. Oferuje jednak słabą obsługę sprzętu i aplikacji własnościowych, jeśli nie wzbogaci się jej o repozytoria innych firm, co destabilizuje system i osłabia gwarancje bezpieczeństwa.

Uwaga: Secure Boot i SELinux nie są obsługiwane w Spaces. Anatase bazuje na Fedorze, więc implementuje te funkcje w warstwie Spaces. Oznacza to również, że możesz korzystać z Fedory w Spaces bez SELinux i bez obaw o jego brak.

Ubuntu​

Ubuntu to dystrybucja o stałym cyklu wydań, flagowy produkt Canonical, dostępny w dwóch wariantach: LTS i wydaniach pośrednich. Co sześć miesięcy, zazwyczaj w kwietniu (.04) i październiku (.10), ukazuje się nowa wersja Ubuntu. Co dwa lata, w kwietniu, dana wersja staje się wydaniem Ubuntu LTS, a pozostałe wydania są pośrednie. Zazwyczaj użytkownicy końcowi nie korzystają z wydań pośrednich. Najnowsze wersje LTS to 22.04, 24.04 i 26.04.

W przeciwieństwie do Fedory Ubuntu ma całkowicie stały cykl wydań. Po zamrożeniu pakietów przed wydaniem LTS nie otrzymują one już aktualizacji poza poprawkami bezpieczeństwa. Dotyczy to wszystkich pakietów, chyba że zostaną objęte procedurą wyjątków opisaną w dokumentacji Ubuntu. Każde wydanie LTS jest bezpłatnie wspierane przez 5 lat od publikacji. Canonical oferuje dodatkowe 5 lub 10 lat płatnego wsparcia. Wyjątkiem jest nowe jądro wydawane przez Ubuntu w połowie cyklu, zwane jądrem HardWare Enablement (HWE), które może zapewnić lepszą obsługę nowszych laptopów. Użytkownik musi jednak wybrać je ręcznie, co pogarsza komfort korzystania z systemu.

Ze względu na dwuletni cykl wydań Long Term i pięcioletnie wsparcie Ubuntu jest dystrybucją wybieraną przez większość dostawców oprogramowania dla Linuksa. Skrypty instalacyjne działają na niej poprawnie częściej niż na Fedorze, która wymaga aktualizowania ich co sześć miesięcy. Ubuntu zapewnia więc najlepszą zgodność oprogramowania. Ceną za to jest fakt, że długo po wydaniu LTS (np. w połowie 2027 roku w przypadku Ubuntu 26.04) system zaczyna wydawać się przestarzały i trudno na nim pracować. Co więcej, wszystkie niezgodności wprowadzone w ciągu ostatnich 2 lat oraz pakiety innych firm nakładają się na siebie, więc aktualizacje z jednej wersji LTS do kolejnej (np. z 24.04 do 26.04) mogą zepsuć instalację, chyba że doświadczony specjalista od Linuksa przeprowadzi trzygodzinną procedurę. To nie problem, bo Spaces pozwala po prostu odtworzyć przestrzeń Ubuntu zamiast bezskutecznie próbować ją zaktualizować.

Arch​

Arch to zdecentralizowana, społecznościowa dystrybucja o wydaniu kroczącym. Jest utrzymywana przez wolontariuszy z całego świata i udostępnia najnowsze wersje pakietów po krótkim okresie testów w swoich repozytoriach. Jako pierwsza dostarcza nowe wersje jądra i sterowników GPU, Pythona oraz bibliotek. Ma bogate repozytorium zawierające aplikacje otwartoźródłowe i własnościowe (np. Vivaldi, sterowniki Nvidia i sprzętowe dekodowanie). Ponadto Arch udostępnia Arch User Repository (AUR), w którym każdy użytkownik może zamieszczać pliki PKGBUILD (format pakietów Archa) opisujące sposób kompilacji i instalacji większości oprogramowania innych firm. Z AUR korzysta się za pomocą pomocnika AUR, takiego jak yay, którego Spaces może zainstalować z wyprzedzeniem. Połączenie bogatych, aktualnych repozytoriów pakietów i AUR sprawiło, że Arch stał się najpopularniejszą dystrybucją wśród użytkowników indywidualnych.

Tradycyjnie Arch nie oferował łatwego w obsłudze instalatora, pozostawiając to zadanie dystrybucjom pochodnym i dając początek powiedzeniu „I use Arch BTW”. Prawidłowa instalacja Archa wymaga bowiem albo dogłębnej znajomości wewnętrznych mechanizmów Linuksa, albo wielu dni eksperymentów, szczególnie gdy potrzebne są zaawansowane funkcje bezpieczeństwa, takie jak LUKS (szyfrowanie dysku) i Secure Boot. Co więcej, Arch nie zapewnia żadnych gwarancji ABI. Stąd powiedzenie, by nigdy nie używać sudo pacman -Sy <package> i zawsze wykonywać sudo pacman -Syu, ponieważ częściowe aktualizacje mogą zepsuć instalację. Mimo to weterani (w tym autor tej dokumentacji) cały czas wykonują sudo pacman -Sy <package>, młody padawanie.

Rosnąca popularność Archa ujawnia jednak również pęknięcia w jego fundamentach. Repozytorium AUR stało się celem ataków phishingowych i złośliwego oprogramowania, co doprowadziło do zalecenia, by z niego nie korzystać. Ponadto Arch nie ma centralnej usługi podpisywania pakietów. Każdy współtwórca używa własnych kluczy GPG i własnych zasobów obliczeniowych do kompilowania i przesyłania pakietów. Sprawia to, że Arch nie nadaje się do środowisk korporacyjnych, a coraz częściej także do użytku prywatnego. Ponieważ AUR było jednym z głównych powodów korzystania z Archa, a złośliwe oprogramowanie było niespotykane do 2023 roku, te niefortunne wydarzenia obniżają wartość Archa dla użytkowników końcowych.

Kali​

Kali Linux to społecznościowa dystrybucja do testów penetracyjnych oparta na Debian Testing. Można jej używać do instalowania narzędzi hakerskich i inżynierii wstecznej, które pozwalają przejmować kontrolę nad innymi systemami (albo włamać się do routera sąsiada, jeśli masz 12 lat). Jako system do codziennego użytku oferuje słabą obsługę aplikacji innych firm i drobne błędy interfejsu. Jest dostarczana jako prezentacja Spaces oraz środowisko zapewniające dostęp do narzędzi inżynierii wstecznej, ale nie powinna zastępować trzech głównych dystrybucji udostępnianych przez Spaces.

Przegląd​

Po omówieniu założeń i przeznaczenia każdej dystrybucji możemy przygotować macierz rekomendacji, która pokazuje, która z nich najlepiej sprawdza się w danym zastosowaniu. Pomijamy Kali Linux, ponieważ jej przeznaczenie jest oczywiste.

Do programowania powinieneś wybrać Fedorę, jeśli jesteś programistą Linuksa, a Ubuntu, jeśli prowadzisz badania, pracujesz z AI/ML lub robotyką albo korzystasz z bibliotek własnościowych. Arch również dobrze się sprawdza w programowaniu, ale ma sens tylko wtedy, gdy twój system bazowy to Arch. W zamian za aktualne oprogramowanie i sterowniki na komputerze stacjonarnym tracisz zgodność i stabilność ABI. Ponieważ Anatase obsługuje sterowniki i środowisko graficzne oraz zapewnia dostęp do Ubuntu i Fedory, wybór Archa oznacza nierówną wymianę.

W przypadku aplikacji pakiety deb Ubuntu są zazwyczaj lepiej obsługiwane niż ogólne pakiety rpm, które działają na Fedorze. Najnowsze wersje graficznych pakietów open source można też znaleźć w głównych repozytoriach Archa i w AUR (przy zachowaniu ostrożności). Aplikacje Flatpak są zazwyczaj łatwiejsze w konfiguracji i utrzymaniu, więc jeśli to możliwe, w pierwszej kolejności korzystaj z nich, a dopiero potem z Spaces. Spaces służy przede wszystkim jako środowisko programistyczne.

Macierz porównania dystrybucji​

CechaArchUbuntu LTSFedora
Aktualność pakietówDoskonała. 1 tydzień dla mniejszych aktualizacji, mniej niż 3 tygodnie dla dużychOpóźnienie od 6 miesięcy do 2 lat2 tygodnie dla mniejszych aktualizacji, około 2 miesiące dla dużych (do następnego wydania)
Nowe wydanie-Co 2 lataCo 6 miesięcy
ABIBrak stabilnego ABI. Aktualizacje mogą wymagać ponownej kompilacji pakietów AUR i lokalnychStabilne w ramach wydania LTSZasadniczo stabilne w ramach wydania
Pakiety własnościoweSzeroka dostępność w oficjalnych repozytoriach i AURDoskonała, oficjalnie obsługiwana przez większość oprogramowaniaWymaga repozytoriów innych firm, niestabilna
StabilnośćDobra*Doskonała*Dobra*
BezpieczeństwoDobre w oficjalnych repozytoriachŚwietneDoskonałe
ProgramowanieDobreDoskonałe (priorytet: zależności własnościowe i innych firm)Doskonałe (priorytet: aktualne wersje bibliotek)
Docelowe zastosowanie w SpacesOficjalnie nieobsługiwane / oprogramowanie społecznościowe w AUROprogramowanie innych firm, programowanie na stabilnych bibliotekach (np. VPN, ROS, AI/ML, docker)Programowanie z aktualnymi bibliotekami

* Fedora i Arch ulegają regresjom z podobną częstotliwością. Dodatkowy tydzień opóźnienia dla mniejszych aktualizacji i kilka miesięcy dla dużych sprawiają, że Fedora jest nieco stabilniejsza. AUR, PPA i COPR destabilizują odpowiednio wszystkie trzy dystrybucje.